Bij de waarneming zijn twee processen zeer belangrijk: De perceptuele constantie en het heuristische interpretatieproces.
Perceptuele constantie: Ook al verandert de informatie die we binnenkrijgen continu, toch willen onze hersenen de perceptie constant houden.
Heuristisch interpretatieproces: De waarneming is een heuristisch proces omdat we de gegevens die we binnenkrijgen via de zintuigen altijd gaan koppelen aan veronderstellingen die we hebben opgebouwd in het verleden. Onze hersenen gaan met de onvolledige informatie die binnenkomt en kennis uit het verleden berekenen wat het voorwerp kan zijn. Deze methode werkt heel goed waardoor onze hersenen met weinig informatie en energie snel een goede oplossing vinden. Dit principe toont ons echter ook dat onze hersenen het niet altijd bij het juiste eind hebben. Een voorbeeld hiervan zijn illusies.
Illusies zijn verkeerde percepties. Mensen nemen iets anders waar dan de werkelijkheid. Kunstenaars en wetenschappers zijn altijd zeer geïnteresseerd geweest in illusies omdat ze ons wat meer inzicht geven in hoe de waarneming precies in onze hersenen tot stand komt.
In de afbeelding hiernaast zie je de parallellogrammen van Shepard.
In het voorbeeld lijkt het alsof de linkse en rechtse tafel van elkaar verschillen. In de realiteit zijn de twee tafeloppervlaktes even groot.
Deze illusie bewijst dat de informatie die rechtstreeks vanuit de zintuigen komt het niet altijd haalt. In dit geval kregen de aannames en vooronderstellingen de bovenhand. De hersenen nemen aan dat de meeste voorwerpen om ons heen driedimensionaal zijn in plaats van tweedimensionaal. Daarom zie je de tafel en niet louter de informatie op de tekening. Als we dit niet zouden kunnen, zouden we ook geen diepte kunnen waarnemen.
Kunstenaars gebruiken deze principes om in het straatbeeld een aantal interessante effecten te bekomen.
